Thiền trà

Thiền trà là sự giao thao gắn kết giữa thiền và trà. Mối liên kết mật thiết như không thể tách biệt, như “trà thang” hình thành từ sự phát triển trong nghi thức trà đạo của Thiền môn, nhiều khi Trà đạo chính là Thiền.

Thiền trà là nghệ thuật pha trà và uống, từ cảm nhận tinh tế đưa tinh thần ta hòa nhập vào cội nguồn tâm linh. Nguyên tắc Trà đạo ẩn chứa trong nguyên tắc sống thiền: hòa hợp, trang trọng, tinh sạch và tĩnh lặng hòa hợp, tinh sạch, tĩnh lặng và trang trọng.

thien tra trong thien dinh
Thiền trà trong thiền định

Khi nói về ThiềnTrà đạo, đặc biệt tinh thần Trà đạo tức là nói về cái đạo trong chén trà, cái đạo trong việc uống trà, là đạo vị khi thưởng trà.

Thi sĩ Tô Đông Pha đã ca ngợi trà có tánh chất tinh khiết và giống như một người có đức hạnh cao quý, trà không sợ bị hư hỏng. Trà đạo được coi như đạo lập ra nhằm tôn sùng vẻ đẹp trong những công việc tầm thường trong sinh hoạt hằng ngày, sâu xa hơn đó còn là một loại tín ngưỡng dành cho những người bị quyến rũ bởi tính hồn thiện và tinh khiết của thế giới thiên nhiên. Người ta còn cảm thấy trong chén trà phảng phất đâu đó chất vị của đạo Thiền và nhiều người đã đến với chén trà này để tìm kiếm hương vị Thiền bằng sự cố gắng nỗ lực của riêng mình.

Trà đạo gắn liền với văn hóa phương Đông, hiện hữu ngay trong sự dân dã nơi cuộc sống thường ngày của xã hội. Từ thăm hỏi, chơi thăm hay lễ bái mọi người đều lấy chén trà để mời nhau. Chén trà hiện hữu trong ẩm thực, trong giao tế, lễ lộc, trà đạo đi vào văn chương đi vào ngõ ngách đời sống đến khi con người mất cũng được tẩm liệm với trà. Trà đã theo con người từ cuộc sống từ sinh đến tử, gắn liền với cuộc sống. Từ sự dân dã con người tìm ra thế giới yên bình, thông qua tách trà để nội soi bản thể, thức tỉnh tâm hồn.

Bên chén trà, thong thả nâng chén trà lên nhấp ngụm ta có thể cảm nhận luồng năng lượng tinh khiết len lỏi trong huyết mạch, lan tỏa từ thể xác tới tâm hồn cũng như len lỏi trong tâm thức mình chủng tử buông xả đã chiếm lĩnh phần nào trong tạng thức, đâu là chỗ cứng đầu, lì lợm và điều gì đã ngoan ngoãn nghe theo…

Một nét đặc thù của nghệ thuật Trà đạo chính là thuận lợi trong việc đưa con người đến với giải tỏa năng lượng hơn là so với những sự việc thường ngày khác. Trà đạo không có triết lý cao siêu, không phô trương cầu kỳ, chỉ kín đáo, yên tĩnh. Nó đã nghiễm nhiên trở thành loại tín ngưỡng tâm linh đã mê hoặc ngay những tâm hồn nhạy cảm và hướng nội.

Người thưởng trà khi tham gia nghi thức trà lễ là đã tự rũ bỏ tất cả cuộc đời náo nhiệt, quên hết dục vọng và tâm hồn tĩnh lặng như hồ nước. Người thế tục uống trà là để tìm sự an tĩnh cho tâm hồn nhưng với người thiền định thì uống trà là một phương cách để tĩnh tọa: “Trà vị thiền vị thị nhất vị” (Trà và thiền là một).

nghe thuat tra dao
Nghệ thuật trà đạo

Chúng ta có thể hành thiền mọi nơi mọi lúc hay khi đi bộ, biểu diễn bắn cung, nghe nhạc suy niệm hay uống một tách trà. Khi thiền trà, chỉ nghĩ đến việc lựa chọn vài nhúm trà, mùi của trà, tiếng reo của ấm nước đang sôi và cảm nhận cái vị của hớp trà đầu tiên trên môi. Nhận thức chén trà đầu tiên đem đến cảm giác dung nhập vào vũ trụ mà trong đó chỉ có mình, tách trà và thế ngồi của chính mình. Cảm nhận từng nguồn năng lượng di chuyển trong cơ thể, năng lượng tắm mát từng kinh mạch. Chỉ cần thưởng trà chúng ta cũng đã thiền định, lâu hay mau tuỳ theo sự thoải mái của cơ thể. Chỉ cần vậy là chúng ta sẽ có được những giây phút an lạc, tim sẽ đập nhẹ nhàng hơn và hơi thở sẽ sâu lắng hơn.

Ngày nay các nhà khoa học đã phát hiện chất Theanine là một Amino Acid chỉ có trong cây trà. Chất Theanine kích thích hoạt động của alpha sóng não. Làn sóng alpha này xảy ra khi chúng ta tỉnh táo và thư giãn, kinh nghiệm về thiền cũng cho ta thấy có hiện tượng làn sóng alpha này ở trong não.

Thiền trà có thể thực hiện bất cứ lúc nào, bất cứ nơi nào, có hoặc không có trà, nhưng tại sao không tăng gấp đôi niềm vui này với một tách trà yêu thích của mình? Khi tâm bất ổn tại sao chúng ta không lắng mình vào trong một chung trà? Tùy vào nơi chúng ta sống và sống với ai, hãy tìm một góc yên tĩnh nhấm nháp vài ngụm trà nóng để nhìn vào bên trong mình, sống với hơi thở của mình, nhập vào sự tĩnh lặng của nội tâm, tức là chúng ta đã vào thiền .